Postępowanie przed sądem w sprawach rozwodowych – uwagi ogólne


W sprawach rozwodowych sądem właściwym jest Sąd Okręgowy. Postępowanie przed sądem inicjowane jest poprzez złożenie pozwu. Do pozwu należy dołączyć odpis skrócony aktu zawarcia związku małżeńskiego oraz w przypadku posiadania dzieci odpisy skrócone aktu ich urodzenia. Pozew podlega opłacie sądowej w wysokości: 600,00 zł. Opłatę można uiścić w znakach opłaty sądowej, które są do kupienia w sądzie, a następnie należy je nakleić na pozew. Można również dokonać opłaty sądowej uiszczając ją bezpośrednio na konto sądu. Wówczas do pozwu należy dołączyć potwierdzenie zapłaty. W przypadku, gdy małżonkowie zgadzają się na rozwód i złożą wniosek o rozwód bez orzekania o winie, wówczas sąd zwraca z urzędu kwotę: 300,00 zł. Pozostała część opłaty w wys. 300,00 zł może być zgodnie z żądaniem małżonka wnoszącego pozew – powoda, zasądzona od małżonka pozwanego lub rozdzielona po 150,00 zł na każdego z nich, bądź sąd nie będzie jej zasądzał od pozwanego małżonka. Zależy to w dużej mierze od woli stron postępowania.

Rozpoznanie sprawy rozwodowej przez sąd następuje w składzie trzyosobowym przy drzwiach zamkniętych. Sąd może jednak ujawnić sprawę tzn. z udziałem publiczności, jeśli żądają tego obie strony, a sąd uzna, że jawność nie zagraża moralności. Na rozprawę wzywane są strony postępowania celem przesłuchania oraz powołani w sprawie świadkowie. Sąd może jednak ograniczyć postępowanie dowodowe jedynie do przesłuchania stron, jeżeli pozwany małżonek uznaje żądanie pozwu, a ponadto małżonkowie nie mają wspólnych małoletnich dzieci.

Dopuszczalne jest wydanie wyroku zaocznego, jeżeli małżonek pozwany nie odpowiedział na pozew, ani nie stawił się na rozprawę pomimo doręczenia zawiadomienia o posiedzeniu sądu, lub jeżeli stawił się lecz nie bierze udziału w rozprawie. Wyrok zaoczny zostanie wydany po przesłuchaniu powoda/powódki i po przeprowadzeniu dowodów w tym dowodu z przesłuchania zawnioskowanych świadków. Postępowanie dowodowe przed sądem ma przede wszystkim na celu ustalenie okoliczności rozkładu pożycia oraz okoliczności dotyczących dzieci stron i ich sytuacji. W toku postępowania jeżeli sąd poweźmie, że istnieją widoki na utrzymanie małżeństwa może zawiesić postępowanie. Może również skierować strony do mediacji wyznaczając mediatora, jeżeli małżonkowie takiego nie uzgodnili.

Postępowanie przed sądem, jeśli strony żądają rozwodu kończy się wydaniem wyroku uwzględniającym żądanie rozwiązania związku małżeńskiego przez rozwód zgodnie z pozwem lub odmową wydania takiego wyroku (oddalenie powództwa), lub też orzeczenie rozwodu lecz z pewnymi modyfikacjami w stosunku do żądania zawartego w pozwie. Po wydaniu wyroku zalecam w terminie 7 dni od daty jego publikacji złożenie wniosku o uzasadnienie wyroku i doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem. Strony postępowania, które nie zgadzają się z wyrokiem, mogą go zaskarżyć poprzez złożenie apelacji w terminie dwóch tygodni od otrzymania wyroku z uzasadnieniem. W przypadku, gdy wniosek o uzasadnienie nie został złożony, wówczas termin na złożenie apelacji wynoszący dwa tygodnie, liczony jest od upływu 7 dniowego terminu na złożenie wniosku o uzasadnienie wyroku, liczonego od daty ogłoszenia/publikacji orzeczenia w sprawie rozwodu. Wyrok w sprawie rozwodu podlega zaskarżeniu w drodze apelacji do Sądu Apelacyjnego. Nadmieniam, że wskazane terminy są terminami, o których sąd poucza strony występujące bez profesjonalnego pełnomocnika i do tych pouczeń należy się stosować.

Wyrok rozwodowy jak każde orzeczenie sądu wraz z upływem terminu do jego zaskarżenia uprawomocnienia się. Z chwilą uprawomocnienia się wyroku orzekającego rozwiązanie związku małżeńskiego poprzez rozwód, małżeństwo stron przestaje istnieć, zaś sąd przesyła informację do urzędu stanu cywilnego o rozwodzie. Na tym postępowanie rozwodowe się kończy, a zaczyna zazwyczaj postępowanie dotyczące podziału majątku wspólnego małżonków, które jest rozpoznawane po złożeniu wniosku w tym przedmiocie. Istnieje również możliwość dokonania podziału majątku w trakcie rozwodu, jeśli to nie wpłynie na przewlekłość postępowania w sprawie rozwodowej. Z reguły jednak sądy nie wyrażają zgody na dokonanie podziału majątku w postępowaniu rozwodowym.

Mając na względzie powyższe mam nadzieję, że niniejszy artykuł przybliżył Państwu problematykę postępowania w sprawie o rozwód. Zawarte uwagi, choć odnoszą się ogólnie do postępowania rozwodowego to należy pamiętać, że każda sprawa jest inna, choć może wydawać się podobna do tego rodzaju spraw. Odnośnie uzyskania szczegółowych informacji, co do postępowania w zakresie rozwiązania związku małżeńskiego poprzez rozwód zapraszam do skontaktowania się z naszą Kancelarią, gdzie uzyskają państwo profesjonalną pomoc prawną.

radca prawny Paweł Szkil